اسماعیل خان قشقایی: تفاوت میان نسخه‌ها

۴٬۰۹۶ بایت اضافه‌شده ،  ‏۶ فوریهٔ ۲۰۲۴
خط ۹: خط ۹:


==کنش‌های سیاسی و اجتماعی==  
==کنش‌های سیاسی و اجتماعی==  
اسماعیل‌خان در واپسین سال‌های سلطنت  قاجار، ایلخان‌ قدرتمند طایفۀ قشقایی بود.  پس از انتصاب اسماعیل‌خان به‌عنوان ایلخانی، وی با شخصیت‌های سیاسی مختلف تعامل کرده و دامنۀ نفوذ ایل قشقایی را در جنوب ایران گسترش داد.  رشادت و مهارت وی در تیراندازی و جنگ‌های چریکی سبب شد در اواخر سلطنت مظفرالدین شاه قاجار به وی لقب صولت‌‌الدوله داده شود.  وی علاوه بر منصب ایلخانی مدتی به‌عنوان حاکم بهبهان مشغول خدمت بود.  حاکمیت نظام ارباب و رعیتی سبب شد که سران ایل قشقایی از جمله اسماعیل‌خان برای دادخواهی و استقلال ملی تلاش کنند.   از جمله فعالیت‌های سیاسی اسماعیل‌خان قشقایی عبارت‌اند از:
اسماعیل‌خان در واپسین سال‌های سلطنت  قاجار، ایلخان‌ قدرتمند طایفۀ قشقایی بود. <ref> [https://mandegar.tarikhema.org/%D8%B2%D9%86%D8%AF%DA%AF%DB%8C%D9%86%D8%A7%D9%85%D9%87-%D8%B5%D9%88%D9%84%D8%AA-%D8%A7%D9%84%D8%AF%D9%88%D9%84%D9%87-%D9%82%D8%B4%D9%82%D8%A7%DB%8C%DB%8C . کاظمی، «زندگینامه صولت‌‌الدوله قشقایی»، وب‌سایت مشاهیر تاریخ ما.]</ref> پس از انتصاب اسماعیل‌خان به‌عنوان ایلخانی، وی با شخصیت‌های سیاسی مختلف تعامل کرده و دامنۀ نفوذ ایل قشقایی را در جنوب ایران گسترش داد. <ref> [https://ensani.ir/fa/article/353061/%D8%B2%D9%86%D8%AF%DA%AF%DB%8C-%D8%B3%DB%8C%D8%A7%D8%B3%DB%8C-%D8%B5%D9%88%D9%84%D8%AA-%D8%A7%D9%84%D8%AF%D9%88%D9%84%D9%87-%D9%82%D8%B4%D9%82%D8%A7%DB%8C%DB%8C-%D8%AF%D9%88%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D9%85%D8%B4%D8%B1%D9%88%D8 . نصیری طیبی، «زندگی سیاسی صولت‌‌الدوله قشقایی؛ دوران مشروطیت»، 1393ش، ص90.]</ref> رشادت و مهارت وی در تیراندازی و جنگ‌های چریکی سبب شد در اواخر سلطنت مظفرالدین شاه قاجار به وی لقب صولت‌‌الدوله داده شود.<ref>[https://mandegar.tarikhema.org/%D8%B2%D9%86%D8%AF%DA%AF%DB%8C%D9%86%D8%A7%D9%85%D9%87-%D8%B5%D9%88%D9%84%D8%AA-%D8%A7%D9%84%D8%AF%D9%88%D9%84%D9%87-%D9%82%D8%B4%D9%82%D8%A7%DB%8C%DB%8C . کاظمی، «زندگینامه صولت‌‌الدوله قشقایی»، وب‌سایت مشاهیر تاریخ ما.]</ref> وی علاوه بر منصب ایلخانی مدتی به‌عنوان حاکم بهبهان مشغول خدمت بود.<ref>[https://ensani.ir/fa/article/353061/%D8%B2%D9%86%D8%AF%DA%AF%DB%8C-%D8%B3%DB%8C%D8%A7%D8%B3%DB%8C-%D8%B5%D9%88%D9%84%D8%AA-%D8%A7%D9%84%D8%AF%D9%88%D9%84%D9%87-%D9%82%D8%B4%D9%82%D8%A7%DB%8C%DB%8C-%D8%AF%D9%88%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D9%85%D8%B4%D8%B1%D9%88%D8 . نصیری طیبی، «زندگی سیاسی صولت‌‌الدوله قشقایی؛ دوران مشروطیت»، 1393ش، ص90.]</ref>   حاکمیت نظام ارباب و رعیتی سبب شد که سران ایل قشقایی از جمله اسماعیل‌خان برای دادخواهی و استقلال ملی تلاش کنند. <ref>  [https://qashqaiebook.ir/%D9%BE%D8%B1%DA%86%D9%85%D8%AF%D8%A7%D8%B1-%D8%AD%D9%85%D8%A7%D8%B3%D9%87-%D8%AC%D9%86%D9%88%D8%A8-%D8%B5%D9%88%D9%84%D8%AA-%D8%A7%D9%84%D8%AF%D9%88%D9%84%D9%87-%D9%82%D8%B4%D9%82%D8%A7%DB%8C%DB%8C/ . «پرچمدار حماسه جنوب صولت‌‌الدوله قشقایی»، وب‌سایت خانه کتاب قشقایی.]</ref>  از جمله فعالیت‌های سیاسی اسماعیل‌خان قشقایی عبارت‌اند از:
# حمایت از مشروطه‌خواهی و مخالفت و مقابله با حاکم وقت فارس؛  
# حمایت از مشروطه‌خواهی و مخالفت و مقابله با حاکم وقت فارس؛  
# رویارویی با مخالفان مشروطه:   
# رویارویی با مخالفان مشروطه:<ref>[https://ensani.ir/fa/article/353061/%D8%B2%D9%86%D8%AF%DA%AF%DB%8C-%D8%B3%DB%8C%D8%A7%D8%B3%DB%8C-%D8%B5%D9%88%D9%84%D8%AA-%D8%A7%D9%84%D8%AF%D9%88%D9%84%D9%87-%D9%82%D8%B4%D9%82%D8%A7%DB%8C%DB%8C-%D8%AF%D9%88%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D9%85%D8%B4%D8%B1%D9%88%D8 . نصیری طیبی، «زندگی سیاسی صولت‌‌الدوله قشقایی؛ دوران مشروطیت»، 1393ش، ص90-91.]</ref>    
# نمایندگی مجلس شورای ملی در دورۀ پنجم و هشتم؛  
# نمایندگی مجلس شورای ملی در دورۀ پنجم و هشتم؛  
# مبارزه با انگلیسی‌ها  و حمایت از مجاهدین جنوب؛   
# مبارزه با انگلیسی‌ها<ref>[https://mandegar.tarikhema.org/%D8%B2%D9%86%D8%AF%DA%AF%DB%8C%D9%86%D8%A7%D9%85%D9%87-%D8%B5%D9%88%D9%84%D8%AA-%D8%A7%D9%84%D8%AF%D9%88%D9%84%D9%87-%D9%82%D8%B4%D9%82%D8%A7%DB%8C%DB%8C . کاظمی، «زندگینامه صولت‌‌الدوله قشقایی»، وب‌سایت مشاهیر تاریخ ما.]</ref> و حمایت از مجاهدین جنوب؛<ref>[https://qashqaiebook.ir/%D9%BE%D8%B1%DA%86%D9%85%D8%AF%D8%A7%D8%B1-%D8%AD%D9%85%D8%A7%D8%B3%D9%87-%D8%AC%D9%86%D9%88%D8%A8-%D8%B5%D9%88%D9%84%D8%AA-%D8%A7%D9%84%D8%AF%D9%88%D9%84%D9%87-%D9%82%D8%B4%D9%82%D8%A7%DB%8C%DB%8C/ . «پرچمدار حماسه جنوب صولت‌‌الدوله قشقایی»، وب‌سایت خانه کتاب قشقایی.]</ref>  
# مقابله با سرکشان، غارت‌گران و آشوب‌گران در ایل قشقایی؛  
# مقابله با سرکشان، غارت‌گران و آشوب‌گران در ایل قشقایی؛  
# ایجاد آرامش، امنیت و اتحاد در ایل قشقایی؛  
# ایجاد آرامش، امنیت و اتحاد در ایل قشقایی؛  
# همکاری و مشارکت در فتح تهران؛  
# همکاری و مشارکت در فتح تهران؛  
# تأمین امنیت راه‌های تجاری جنوب ایران؛   
# تأمین امنیت راه‌های تجاری جنوب ایران؛<ref>[https://ensani.ir/fa/article/353061/%D8%B2%D9%86%D8%AF%DA%AF%DB%8C-%D8%B3%DB%8C%D8%A7%D8%B3%DB%8C-%D8%B5%D9%88%D9%84%D8%AA-%D8%A7%D9%84%D8%AF%D9%88%D9%84%D9%87-%D9%82%D8%B4%D9%82%D8%A7%DB%8C%DB%8C-%D8%AF%D9%88%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D9%85%D8%B4%D8%B1%D9%88%D8 . نصیری طیبی، «زندگی سیاسی صولت‌‌الدوله قشقایی؛ دوران مشروطیت»، 1393ش، ص92-101.]</ref>  
# تلاش در جهت جلوگیری از آشوب میان ایلات بختیاری، بویر‌احمد و قشقایی در جنوب و ایجاد همدلی میان آنها؛   
# تلاش در جهت جلوگیری از آشوب میان ایلات بختیاری، بویر‌احمد و قشقایی در جنوب و ایجاد همدلی میان آنها؛<ref>[https://qashqaiebook.ir/%D9%BE%D8%B1%DA%86%D9%85%D8%AF%D8%A7%D8%B1-%D8%AD%D9%85%D8%A7%D8%B3%D9%87-%D8%AC%D9%86%D9%88%D8%A8-%D8%B5%D9%88%D9%84%D8%AA-%D8%A7%D9%84%D8%AF%D9%88%D9%84%D9%87-%D9%82%D8%B4%D9%82%D8%A7%DB%8C%DB%8C/ . «پرچمدار حماسه جنوب صولت‌‌الدوله قشقایی»، وب‌سایت خانه کتاب قشقایی.]</ref>  
# تعاملات و تقابلات صولت‌‌الدوله با ژاندارمری؛  
# تعاملات و تقابلات صولت‌‌الدوله با ژاندارمری؛<ref>[https://ensani.ir/fa/article/353061/%D8%B2%D9%86%D8%AF%DA%AF%DB%8C-%D8%B3%DB%8C%D8%A7%D8%B3%DB%8C-%D8%B5%D9%88%D9%84%D8%AA-%D8%A7%D9%84%D8%AF%D9%88%D9%84%D9%87-%D9%82%D8%B4%D9%82%D8%A7%DB%8C%DB%8C-%D8%AF%D9%88%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D9%85%D8%B4%D8%B1%D9%88%D8 . نصیری طیبی، «زندگی سیاسی صولت‌‌الدوله قشقایی؛ دوران مشروطیت»، 1393ش، ص105.]</ref>
 
==نقش اسماعیل‌خان قشقایی در مشروطه==
==نقش اسماعیل‌خان قشقایی در مشروطه==
اسماعیل‌خان قشقایی از شروع جنبش مشروطه، طرفدار مشروطه‌خواهان بوده و همواره با نفوذ بیگانگان در فارس مخالفت کرده است.  وی در انقلاب مشروطیت بسیار کوشا و از اعضای اصلی فرقه دمکرات فارس بود و قرآن ممهور به مهر وی برای ایستادگی در برابر ضد مشروطه‌ها، سندی بر همین امر است.  پس از صدور حکم جهاد توسط شیخ عبدالحسین مجتهد لاری علیه انگلیسی‌ها، صولت‌‌الدوله به همراه لشکری از ایل قشقایی تصمیم به جهاد و مبارزه با آنها گرفت.  در این شرایط صولت‌‌الدوله برای ارتباط با مشروطه‌خواهان در تهران، میرزا فرج الله خان را مأمور کرد تا با وکالت از او مواضع و حمایت ایل قشقایی از نهضت مشروطه را به اطلاع مشروطه‌خواهان برساند. اسماعیل‌خان علاوه بر تأمین نیروی انسانی جنبش مشروطه از کمک مالی به این جنبش دریغ نکرد و در آن دوران مبلغ یک‌صد هزار تومان را در این راه هزینه کرد. پیوستن صولت‌‌الدوله به جنبش مشروطه‌، تهدید جدی برای حاکم فارس بود. به دستور اسماعیل‌خان حدود دو هزار نفر از مردم ایل قشقایی به تحصن‌کنندگان مشروطه‌خواه علیه حاکم فارس پیوستند. او حدود هزار نفر از تفنگچیان قشقایی را برای حمله به شیراز و سرنگونی حاکم ظالم و حکومت استبداد به حالت آماده باش قرار داد.  پس از ورود دکتر مصدق‌ به شیراز اسماعیل‌خان مورد تقدیر قرار گرفت و در تهران ساکن شد و از طرف ایل قشقایی، وکالت مجلس شورای ملی را دریافت کرد.  
اسماعیل‌خان قشقایی از شروع جنبش مشروطه، طرفدار مشروطه‌خواهان بوده و همواره با نفوذ بیگانگان در فارس مخالفت کرده است.  وی در انقلاب مشروطیت بسیار کوشا و از اعضای اصلی فرقه دمکرات فارس بود و قرآن ممهور به مهر وی برای ایستادگی در برابر ضد مشروطه‌ها، سندی بر همین امر است.  پس از صدور حکم جهاد توسط شیخ عبدالحسین مجتهد لاری علیه انگلیسی‌ها، صولت‌‌الدوله به همراه لشکری از ایل قشقایی تصمیم به جهاد و مبارزه با آنها گرفت.  در این شرایط صولت‌‌الدوله برای ارتباط با مشروطه‌خواهان در تهران، میرزا فرج الله خان را مأمور کرد تا با وکالت از او مواضع و حمایت ایل قشقایی از نهضت مشروطه را به اطلاع مشروطه‌خواهان برساند. اسماعیل‌خان علاوه بر تأمین نیروی انسانی جنبش مشروطه از کمک مالی به این جنبش دریغ نکرد و در آن دوران مبلغ یک‌صد هزار تومان را در این راه هزینه کرد. پیوستن صولت‌‌الدوله به جنبش مشروطه‌، تهدید جدی برای حاکم فارس بود. به دستور اسماعیل‌خان حدود دو هزار نفر از مردم ایل قشقایی به تحصن‌کنندگان مشروطه‌خواه علیه حاکم فارس پیوستند. او حدود هزار نفر از تفنگچیان قشقایی را برای حمله به شیراز و سرنگونی حاکم ظالم و حکومت استبداد به حالت آماده باش قرار داد.  پس از ورود دکتر مصدق‌ به شیراز اسماعیل‌خان مورد تقدیر قرار گرفت و در تهران ساکن شد و از طرف ایل قشقایی، وکالت مجلس شورای ملی را دریافت کرد.  
۳٬۰۰۱

ویرایش